اقتصاد ایران گرفتار تصمیمات کوتاه‌مدت؛ فقدان استراتژی یا ضعف اجرا؟

اقتصاد ایران گرفتار تصمیمات کوتاه‌مدت؛ فقدان استراتژی یا ضعف اجرا؟

یک کارشناس حوزه تعاون نوشت، سیاست‌های پولی، ارزی، تجاری، مالیاتی و تولیدی زمانی می‌توانند به نتیجه برسند که در چارچوب یک راهبرد مشخص و هماهنگ و انسجام میان تصمیمات اقتصادی حرکت کنند.

یادداشت مهمان- یاسر فیضی، رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران: اقتصاد ایران سال‌هاست با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ تورم مزمن، نوسانات ارزی، کاهش سرمایه‌گذاری، نااطمینانی در فضای کسب‌وکار و تغییر مکرر مقررات. اما پرسش اساسی این است که آیا این وضعیت صرفاً نتیجه محدودیت منابع و فشارهای بیرونی است یا باید بخشی از آن را در شیوه تصمیم‌گیری و اجرای سیاست‌های اقتصادی جست‌وجو کرد؟

یکی از مشکلات جدی اقتصاد کشور، غلبه نگاه کوتاه‌مدت بر تصمیمات کلان اقتصادی است. سیاست‌هایی که گاه با هدف کنترل یک بحران طراحی می‌شوند، اما به دلیل نداشتن پیوست بلندمدت، خود به عاملی برای ایجاد بی‌ثباتی در بخش‌های دیگر اقتصاد تبدیل می‌شوند.

تجربه اقتصاد ایران نمونه‌های متعددی از این رویکرد را نشان می‌دهد؛ از سیاست ارز چندنرخی با هدف کنترل قیمت‌ها و حمایت از مصرف‌کننده گرفته تا قیمت‌گذاری دستوری برای مهار تورم و ممنوعیت‌های مقطعی صادرات با هدف تنظیم بازار داخلی. هر یک از این تصمیمات ممکن است در کوتاه‌مدت با هدف مدیریت یک مسئله واقعی اتخاذ شده باشند، اما هنگامی که بدون ارزیابی آثار جانبی، برنامه جایگزین و افق زمانی مشخص اجرا شوند، می‌توانند به ایجاد رانت، تضعیف انگیزه تولید و صادرات و افزایش نااطمینانی در فضای کسب‌وکار منجر شوند.

مسئله این نیست که دولت نباید از مصرف‌کننده حمایت کند یا برای تنظیم بازار مداخله داشته باشد؛ مسئله این است که هر مداخله اقتصادی باید با شناخت آثار مستقیم و غیرمستقیم آن و با در نظر گرفتن پیامدهای بلندمدت طراحی شود. سیاستی که امروز قیمت یک کالا را کنترل می‌کند، نباید فردا انگیزه تولید همان کالا را از بین ببرد.

در چنین شرایطی، فعال اقتصادی نمی‌تواند برای آینده برنامه‌ریزی کند؛ زیرا نمی‌داند مقررات امروز تا چه زمانی اعتبار دارند، هزینه‌های فردای تولید و تجارت چگونه تغییر خواهد کرد و تصمیمات جدید چه تأثیری بر سرمایه‌گذاری او خواهد گذاشت.

مسئله فقط تعدد تصمیمات نیست؛ مسئله، نبود انسجام میان تصمیمات اقتصادی است. سیاست‌های پولی، ارزی، تجاری، مالیاتی و تولیدی زمانی می‌توانند به نتیجه برسند که در چارچوب یک راهبرد مشخص و هماهنگ حرکت کنند. نمی‌توان از تولید حمایت کرد، اما هم‌زمان با تغییرات پیش‌بینی‌ناپذیر مقررات، هزینه فعالیت تولیدی را افزایش داد. نمی‌توان از توسعه صادرات سخن گفت، اما با تصمیمات متناقض، مسیر تجارت خارجی را برای فعالان اقتصادی دشوار کرد.

البته نباید از محدودیت‌های واقعی اقتصاد ایران، تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی غافل شد؛ اما وجود محدودیت، ضرورت برنامه‌ریزی و انسجام در تصمیم‌گیری را از میان نمی‌برد. اتفاقاً در شرایط محدودیت منابع، کیفیت تصمیمات اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، حتی تدوین بهترین برنامه‌ها نیز بدون نظام اجرایی کارآمد، پاسخ‌گویی و ارزیابی مستمر نتایج، به تغییر ملموس در اقتصاد منجر نخواهد شد. فاصله میان سیاست اعلام‌شده و نتیجه عملی آن، یکی از موضوعاتی است که باید جدی‌تر مورد توجه قرار گیرد.

به نظر می‌رسد اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به سه ضرورت نیاز دارد: نخست، تدوین یک راهبرد اقتصادی با افق بلندمدت و فراتر از دوره‌های مدیریتی؛ دوم، ثبات و پیش‌بینی‌پذیری مقررات و پرهیز از تصمیمات مقطعی و متناقض؛ و سوم، پاسخگو کردن نظام اجرایی در قبال نتایج سیاست‌هایی که اتخاذ می‌کند.

اقتصاد با بخشنامه‌های روزمره اداره نمی‌شود و اعتماد فعالان اقتصادی نیز با وعده‌های مقطعی بازنمی‌گردد. سرمایه‌گذار پیش از هر چیز به اطمینان از آینده نیاز دارد؛ اطمینان از اینکه قواعد بازی در میانه مسیر تغییر نخواهند کرد.

شاید پرسش اصلی دیگر این نباشد که اقتصاد ایران با کمبود منابع مواجه است یا خیر؛ بلکه این باشد که تا چه اندازه از منابع موجود، با تصمیمات منسجم، پایدار و مبتنی بر منافع بلندمدت استفاده می‌کنیم.

توسعه اقتصادی پیش از آنکه به تصمیمات بیشتر نیاز داشته باشد، به تصمیمات درست‌تر، هماهنگ‌تر و پایدارتر نیاز دارد.

کد مطلب 7017978

  • تصمیم‌گیری پشت درهای بسته درباره حقوق کارگران محکوم است

  • کسب‌وکارهای خرد و کوچک زیر فشار مالیاتی

  • قوانین فعلی مانع خلاقیت و ریسک‌پذیری کارآفرینان است

  • بررسی قانون بخش تعاون در اولویت قرار گیرد

  • ثبت کسب‌وکارها و فعالیت‌های اقتصادی از سال ۱۴۰۶ توسعه می‌یابد

  • معاون وزیر کار: برنامه‌ریزی، هنر تبدیل شناخت به اقدام است

  • گسترش همکاری‌های ایران و UNDP در حوزه اشتغال، رفاه و کسب‌وکارهای خرد

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • تایمز: نخست‌وزیر انگلیس خواهان پیوستن دوباره به اتحادیه اروپا است

  • چادرهای سفید و لبخندهای بهاری؛ برگزاری جشن بندگی ۴ هزار دختر سنندجی

  • ۶۰ درصد متقاضیان ورود به دانشگاه، زنان هستند

  • اقتصاد ایران گرفتار تصمیمات کوتاه‌مدت؛ فقدان استراتژی یا ضعف اجرا؟

  • خرم‌آباد الف قهرمان مسابقات کشتی فرنگی بزرگسالان لرستان شد

  • «دوچرخه آبی» جایزه زیتون طلایی جشنواره بین‌المللی ایتالیا را کسب کرد

  • ثبت‌ نام انتخابات شمشیربازی بدون متقاضی؛ فعلاً خبری از کاندیداها نیست

  • کمپین فرهنگی «گنج در سیاهی» از اول آذر آغاز می‌شود

  • خانی: نخستین مدرسه تخصصی اوتیسم کردستان در سنندج احداث می‌شود

  • بهاباد با ۴۳۶ هکتار سطح زیر کشت قطب زعفران یزد است

  • مدارس دزفول در روز شنبه غیرحضوری شد

  • ورود موج جدید بارشی به کشور از یکشنبه؛ بارش برف و باران در ۴ استان

  • سردار سیدمجید موسوی: پیروزی نزدیک است؛ جان‌فدای مردم ایران هستیم

  • انتقاد عجیب سعودی‌ها از انتخاب بیرانوند؛ چرا جایزه به یک ایرانی رسید؟

  • از دعای عهد تا دعای شهادت؛ ابوذر یاوری چگونه به آرزوی دیرینه‌اش رسید؟

  • مقام مخالف نتانیاهو: حمله به ایران با انگیزه‌های سیاسی انجام خواهد شد

  • نفرات برتر کشتی خردسالان «نبض محله» در خراسان شمالی مشخص شدند

  • فرستادگان ترامپ با مقامات قطری در برلین درباره ایران گفتگو کردند

  • از موشک و پهپاد تا نفتکش؛ حضور یگان‌های جدید در خط مقدم شکستن محاصره

  • استقلال با یک غایب قطعی مقابل العین امارات

  • روزنامه‌های اقتصادی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های ورزشی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

  • مبلمان اداری
  • دستگاه برش لیزری
  • گرمی، پلتفرم سرمایه‌گذاری فلزات گران‌بها
  • فروش بیمه
  • هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
  • امداد خودرو
  • لاین نوری
  • خرید طلای آب شده
  • شماتیک برد موبایل
  • نظافت و آشپزی در منزل
  • جواهری جواد
  • خرید دوچرخه برقی
  • قیمت ایمپلنت
  • تشک مواج سلولی
  • قیمت میلگرد سیادن ابهر
  • تلفن گویا و سانترال ابری
  • ایمپلنت اصفهان
  • خرید اپل ایدی
  • کلینیک ترک اعتیاد تهران
  • دوربین مداربسته
  • جراح بینی تهران
  • جراح بینی در تهران
  • قیمت موکت
  • تور کربلا
  • استند تسلیت
  • مرجع پاسخ معتبر پزشکان
  • قطعات لباسشویی
  • آموزشگاه تیزهوشان
  • بلیط هواپیما
  • نمایندگی بوش در تهران
  • آموزشگاه زبان ملل
  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو
  • تهران تایمز
  • روزنامه آگاه