از ساعت ۸ صبح امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] مثل روز گذشته [یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲] دستجات مختلف در خیابانهای لالهزار، استانبول، فردوسی و نادری در حرکت بودند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، یک روز پس از خنثی شدن کودتای ۲۵ مرداد و خروج شاه از ایران، خیابانهای مختلف تهران صحنه تظاهرات هواداران مصدق و پایین کشیده شدن مجسمههای رضاشاه در میادین مختلف شد. در ادامه گزارش خبرنگار اطلاعات از تهران را در آن دوشنبه پرالتهاب ۲۶ مرداد که همان روز در روزنامه یادشده منتشر شد میخوانیم:
از ساعت ۸ صبح امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] مثل روز گذشته [یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲] دستجات مختلف در خیابانهای لالهزار، استانبول، فردوسی و نادری در حرکت بودند. در چند نقطه نیز یکی از افراد بر بالای سکویی رفته و سخنرانی مینمود.
این تظاهرات تا مقارن ساعت ده ادامه داشت و در اغلب خیابانها دستهدسته مردم به طور اجتماع مشغول تظاهرات بودند.
اجتماع در مقابل عکاسی ساکو
عکاسی ساکو برق که روز گذشته [یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲] مورد حمله تظاهرکنندگان قرار گرفته بود امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] از طرف مامورین انتظامی تحت حفاظت قرار گرفت. از اول وقت امروز مردم بهتدریج در این مکان اجتماع میکردند.
این جمعیت مرتبا افزایش مییافت. در همین حین یکی از اجتماعکنندگان بالای لولههای آهنی کنار خیابان قرار گرفت و شروع به صحبت نمود چون احتمال وقوع حوادثی میرفت مامورین انتظامی که در داخل عکاسی و در چهارراه استانبول قرار گرفته بودند در صدد متفرق کردن اجتماعکنندگان برآمدند و مختصر به تصادمی بین مامورین انتظامی و جمعیت به وقوع پیوست که درنتیجه یک نفر دستگیر شد و سایرین متفرق شده و از خیابان فردوسی به طرف میدان سپه حرکت کردند و بعد از کوچههای فرعی مجددا به لالهزار آمدند.
زدوخورد در چهارراه لالهزار
موقعی که جمعیت مجددا در چهارراه مخبرالدوله جمع شد یک نفر از آنها شروع به صحبت نمود و در ضمن بیانات خود شعارهایی بر علیه دربار میداد و تقاضای تاسیس مجلس موسسات را مینمود و در خاتمه سخنرانی خود مردم را برای شرکت در یک جبهه واحد دعوت میکرد. این تظاهرات بدون هیچگونه زدوخوردی در شرف خاتمه بود که یک نفر از میان جمعیت شعار مخالف داد ولی بلافاصله تظاهرکنندگان او را پایین کشیده و مضروب نمودند. این زدوخورد در مقابل مغازه [یک واژه ناخوانا] صورت گرفت و چون صاحب مغازه غافلگیر و فرصت پایین کشیدن درِ مغازه را نکرده بود دامنه زدوخورد به داخل مغازه کشیده شد و چند شیشه ویترین آن شکست، عدهای که در پیادهروی خیابان ایستاده بودند در این وقت با پرتاب سنگ تمام در و پنجره مغازه را شکستند و به داخل مغازه حمله نمودند، به طوری که صاحب مغازه اظهار میداشت مقداری از اثاثیه وی را به سرقت بردهاند.
در زدوخوردی که در این مغازه روی داد، عدهای مجروح شدند. مغازهداران خیابان لالهزار و استانبول در اثر وقوع این حادثه مغازههای خود را بسته تعطیل نمودند. چون مامورین انتظامی در این مورد غافلگیر شده بودند تظاهرکنندگان مجددا شروع به شعار دادن و سخنرانی نمودند.
در همین حین دو کامیون از مامورین انتظامی از خیابان استانبول به چهارراه لالهزار رسید و درصدد متفرق کردن مردم برآمدند عدهای در لالهزار جنوبی در حرکت بودند با چند نفر افرادی که لباس متحدالشکل داشتند و بعضی از آنها حامل بیل بودند برخورد نموده و مجددا زدوخورد شروع شد و چون مامورین انتظامی در محل حاضر بودند جمعیت را متفرق نموده و چند نفر از اشخاصی که بیل و چوب داشتند دستگیر نمودند.
بعد تظاهرکنندگان در حالی که چند روزنامه و پارچه آغشته به خون در دست داشتند و دو نفر از مجروحین خود را در جلو حرکت میدادند از خیابان لالهزارنو گذشته و پس از مختصر تظاهراتی متفرق شدند. دو کامیون از مامورین انتظامی در چهارراه لالهزارنو مستقر شدند، در این وقت کسبه که اطمینان حاصل نمودند دیگر شلوغ نخواهد شد مقارن ظهر مغازههای خود را باز کردند و وضع حالت عادی به خود گرفت، در این جریانات پنج نفر مجروح شدند که عدهای از آنها را به بیمارستان بردند.
شکست مجسمهها
از امروز صبح [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] عدهای از افراد احزاب مختلف در صدد برآمده بودند که به میدانهای مختلف شهر که مجسمه شاه در آنها قرار دارد حمله کرده و مجسمهها را بشکنند.
برای این منظور در چند نقطه حملاتی از طرف دستجات مختلف به مجسمههای میدانها صورت گرفت که خبرنگاران ما جریان آنها را اینطور گزارش دادهاند.
در پارک شهر
مقارن ساعت یازده صبح امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] عدهای به طور اجتماع به طرف پارکشهر رفتند. در مقابل در پارکشهر چند نفر مامور ایستاده بودند ولی مامورین نتوانستند جلوی این عده را بگیرند و آنها به پارکشهر داخل شده و مستقیما به پای مجسمهای که در وسط خیابان پارک قرار دارد رفتند. در همین اثنا چند نفر با نردبان به طرف مجسمه آمده و نردبان را پای بدنه مجسمه گذشته از آن بالا رفتند. از طرف عده زیادی که در این وقت پای مجسمه ایستاده بودند شعارهایی علیه دربار داده میشد.
چند لحظه بعد نردبان دیگری رسید و چند نفر با بیل و کلنگ به بالای مجسمه رفتند. ابتدا پردهای را که با طناب محکم روی مجسمه پوشانیده شده بود پاره کردند. پس از آن با کلنگ مشغول خرد کردن پایه مجسمه شدند و هنوز چند دقیقه نگذشته بود که عده زیادی سرباز و پلیس وارد پارکشهر شده و به طرف جمعیت که پای مجسمه ایستاده و شاهد خراب کردن آن بودند آمدند، عدهای از افراد جمعیت به محض دیدن پلیسها فرار کردند ولی بقیه هنوز ایستاده بودند مامورین انتظامی چون دیدند هنوز عدهای مقاومت میکنند برای ارعاب آنها یک تیر شلیک کردند و تمام کسانی که پای مجسمه بودند از طرفین فرار کرده و از میلههای آهن دیوار پارکشهر به خارج فرار کردند فقط چند نفر که با کلنگ بالای مجسمه ایستاده بودند توسط مامورین انتظامی دستگیر شدند.
مجسمه شاه سابق [رضاشاه] را پایین کشیدند
مقارن ساعت ده و نیم عده زیادی که حامل بیل و کلنگ بودند به قصد خراب کردن مجسمه شاه سابق به میدان ۲۴ اسفند [انقلاب کنونی] رفتند مامورین فرمانداری نظامی که در محل حاضر بودند از انجام این عمل جلوگیری نمودند و درنتیجه زدوخورد مختصری درگرفت که دو نفر مجروح و چند نفر دستگیر شدند.
پس از نیم ساعت جمعیت مزبور که در اطراف میدان متفرق شده بودند مجددا با بیل و کلنگ وارد میدان شده پایههای مجسمه را خراب نمودند و درنتیجه مجسمه با جرثقیل پایین کشیده شد و عکس مصدق را به جای آن نصب کردند.
در پارکشهر
پس از اینکه مردم در پارکشهر متفرق شدند مامورین انتظامی هم محوطه پارکشهر را ترک نمودند و مقارن ساعت یک بعدازظهر مجددا عدهای دیگر از افراد به پارکشهر وارد شده و اطراف مجسمه گرد آمدند و پس از دادن شعارهای مخالف دربار ابتدا پرده روی مجسمه را آتش زدند و سپس چند نفر بالای ستون مجسمه رفتند و شروع به شکستن مجسمه نمودند ولی چون این عمل با کلنگ امکان نداشت یکی دیگر از آنها که ارهای با خود آورده بود شروع به اره و قطع پاهای مجسمه نمود و بالاخره تا ساعت دو و نیم بعدازظهر مجسمه که از یک طرف با طناب بسته و کشیده میشد و میکشیدند واژگون گردید و تظاهراتی از طرف اجتماعکنندگان به وقوع پیوست.
مجسمه میدان راهآهن را پایین آوردند
ساعت یک و ربع بعدازظهر امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] بعد از اینکه عدهای از اجتماعکنندگان متفرق شده بودند معهذا عده دیگری به طرف میدان راهآهن رفته مجسمه رضاشاه را از روی پایه سنگی کنده و به زمین انداختند.
۲۵۹
کد مطلب 2261615
-
عکس/ خودروهای کلاسیک در پمپبنزین چهارراه کالج؛ دهه ۳۰
-
تهرانیها با بیل و کلنگ به جان مجسمه رضاشاه افتادند
-
عکس/ حرم امام رضا (ع) در دوران قاجار
-
تسوتومو یاماگوچی؛ مردی که از دو بمب اتمی جان به در برد
-
عکس/ خیابان خاکی لالهزار؛ سال ۱۳۱۳
-
عکس/ ایرج و فردین؛ اواخر دهه ۴۰
-
درباره گارد جاویدان ایران، نیروی نخبه دنیای باستان
-
عکس/ حرم امام رضا (ع) در دوران قاجار
-
عکس/ خیابان خاکی لالهزار؛ سال ۱۳۱۳