ثبت جهانی الموت؛ از مالکیت ملی تا امانت ‌داری میراث بشری

منظر فرهنگی و تاریخی الموت پس از ۲۵ سال پژوهش‌ باستان‌شناسی، مرمت، حفاظت و تدوین پرونده، یکشنبه (۴ مرداد) به عنوان سی‌امین میراث جهانی ایران در یونسکو ثبت شد. سید محمد بهشتی، عضو شورای عالی میراث فرهنگ در یادداشتی که برای همشهری آنلاین نوشته است ما را با ابعاد مختلف ثبت جهانی این پرونده آشنا می‌کند.

قلعه الموت

به گزارش همشهری ‌آنلاین ثبت جهانی یک اثر در فهرست یونسکو، فقط افزودن نام یک محوطه تاریخی به فهرستی بین‌المللی نیست؛ این اتفاق، جایگاه آن اثر را از یک میراث ملی به بخشی از میراث مشترک بشریت ارتقا می‌دهد. به این معنا که اگرچه مالکیت مادی اثر همچنان در اختیار ایران است، اما از منظر معنوی، آن اثر متعلق به همه جهان محسوب می‌شود و ایران مسئولیت امانت‌داری و حفاظت از آن را بر عهده دارد.

ثبت جهانی الموت؛ از مالکیت ملی تا امانت ‌داری میراث بشری
سید محمد بهشتی

هر پرونده‌ای که در یونسکو به ثبت می‌رسد، سهم آن کشور را در میراث جهانی افزایش می‌دهد. به همین دلیل، کشورهای مختلف برای افزایش تعداد آثار ثبت‌شده خود رقابتی جدی دارند، زیرا هر اثر ثبت‌شده، به نوعی معرف فرهنگ، تاریخ و هویت آن کشور در سطح بین‌المللی است. ایران نیز امروز با برخورداری از شمار قابل توجهی اثر ثبت جهانی که به ۳۰ اثر رسیده، در زمره کشورهای شاخص این حوزه قرار گرفته است.
اکنون بحث ما راجع به الموت و امتیازات خاصش است. البرز مرکزی به دلیل ویژگی‌های طبیعی خود، همواره یک دژ طبیعی بوده و در دوره‌های مختلف تاریخی، پناهگاه گروه‌ها و شخصیت‌هایی بوده است که با حکومت‌های مرکزی اختلاف داشتند. در دوره حکومت سلجوقیان نیز اسماعیلیان از همین ویژگی بهره گرفتند و شبکه‌ای از قلعه‌های دفاعی را در این منطقه ایجاد کردند. مجموعه قلعه‌های اسماعیلیه در البرز مرکزی، حدود ۱۳ قلعه را دربر می‌گیرد که از حوالی قزوین تا نزدیکی تهران امتداد یافته‌اند و قلعه الموت، به عنوان محل استقرار حسن صباح، مرکز این شبکه دفاعی به شمار می‌رفت. این مجموعه، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری و دفاعی ایران در یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ کشور است. بخش عمده آثار تاریخی این منطقه را قلعه‌های دفاعی و برج‌های یادمانی تشکیل می‌دهند؛ بناهایی که نشان می‌دهند این ناحیه در طول تاریخ، پناهگاه رجال سیاسی، مذهبی و شخصیت‌های برجسته بوده است. فراوانی این آثار، بیش از هر چیز، نقش راهبردی البرز مرکزی را در تاریخ ایران بازتاب می‌دهد. باز هم تاکید می‌کنم که ثبت جهانی قلعه الموت تنها ثبت یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه معرفی بخشی از تاریخ، جغرافیا و هویت ایران به جامعه جهانی و گامی مهم برای شناساندن ظرفیت‌های فرهنگی و توسعه‌ای منطقه‌ای است که قرن‌ها در قلب تاریخ ایران نقش‌آفرینی کرده است.
از سویی دیگر، این نکته را از هم از یاد نبریم که یکی از چالش‌های مدیریت سرزمین ایران طی یک قرن اخیر مناطق ناشناخته و دورافتاده‌ای است که با وجود ارزش‌های تاریخی و فرهنگی، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. ثبت جهانی می‌تواند این وضعیت را تغییر دهد؛ زیرا هر اثر ثبت‌شده، آن نقطه را از گمنامی خارج کرده و به مکانی شناخته‌شده تبدیل می‌کند. به این نکته هم توجه داشته باشیم که شناخته شدن یک منطقه فقط به معنای افزایش ورود گردشگران نیست. تجربه نشان داده است که هر نقطه‌ای که در سطح ملی و جهانی شناخته می‌شود، بیش از گذشته در کانون توجه قرار می‌گیرد و زمینه‌های توسعه در آن فراهم‌تر می‌شود. بنابراین، ثبت جهانی علاوه بر رونق گردشگری، زمینه‌ساز توسعه متوازن و پایدار هم هست.

کد خبر 1055766

  • این کوچه شیراز چرا مقصد گردشگران شد؟ | روایت قصه گویی دیوارهای سیمانی

  • الموت ثبت جهانی شد + جزئیات

  • ببینید: لحظه ثبت جهانی الموت در یونسکو | پایان باشکوه سخنرانی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

  • ایران در کانون گرمای جهان | ۵ شهر در جمع گرمترین ها جای گرفتند

  • ثبت جهانی الموت در یونسکو | اهمیت این پرونده جهانی چیست؟

  • چرا یونسکو الموت را جهانی کرد؟ | روایت پرونده ۲۵ ساله ثبت سی‌ امین میراث ایران

  • ثبت جهانی الموت؛ از مالکیت ملی تا امانت ‌داری میراث بشری

  • درباره پروژه ۱۰۰ میلیون دلاری اسرائیل در آمریکا چه می‌دانیم؟

  • ثبت جهانی الموت در یونسکو | اهمیت این پرونده جهانی چیست؟

  • سکه، رمزارز، دلار و پول نقد ؛ شرط زاییدن! | پدیده زیرمیزی به زایمان هم رسید

  • جنگ خاورمیانه به پمپ‌بنزین‌های آمریکا رسید | افزایش ۱۴ درصدی قیمت بنزین در دو هفته!

  • تصویر جدید یوزپلنگ نر جوان در قاب دوربین؛ ببینید | ۸۵ درصد تلفات یوز در ایران منشأ انسانی دارد!

  • تصاویر دیدنی از کاروان کشتی‌های متوقف‌شده در تنگه هرمز | ویدئو

  • جنگ ایران چه اثری بر بازارهای جهانی گذاشت؟

  • ترامپ: ما عقب نشینی نکرده‌ایم! |‌ برای انجام حمله گسترده علیه ایران آمادگی کامل داریم!

  • باید سریعا در برد ۲۰۰۰ کیلومتری موشک‌های ایران تجدیدنظر شود

  • پیام تند و هشدارآمیز مقام عمانی به کشورهای خلیج فارس درباره یمن

  • انتقام سخت زن همسایه ؛ دعوت استخر ۴/۵ میلیارد تومان آب خورد!

  • هافبک پرسپولیس در استقلال؟ | آبی ها منتظر تایید بختیاری زاده

  • آماده اقدام بزرگ‌تر علیه ایران می‌شویم | توقف حملات یک مهلت ۴۸ ساعته است

  • خرید جدید می آید ؛ تارتار شماره 10 پرسپولیس را برایش کنار گذشت

  • ایران و آمریکا با دیپلماسی موافقت کرده‌اند | پاسخ به طرح مشترک قطر و پاکستان

  • آمریکا یک کشتی را در تنگه هرمز با ۲موشک هدف قرار داد+ ببینید | جان ۲۸ ملوان به خطر افتاد

  • رای نهایی پرونده پژمان جمشیدی صادر شد

  • چرا یونسکو الموت را جهانی کرد؟ | روایت پرونده ۲۵ ساله ثبت سی‌ امین میراث ایران

  • ثبت جهانی الموت در یونسکو | اهمیت این پرونده جهانی چیست؟

  • الموت ثبت جهانی شد + جزئیات

  • شگفتی طبیعی الموت در شبکه مجازی میلیونی شد | ماجرای تلاقی دو رود در روستای شیرکوه + فیلم