اجلاس شنژن میان سه ابرقدرت جهان، تبعات و نشانههای سیاسی مهمی دارد، اما خروجی سیاسی خاصی نداشت.
به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه فرهیختگان نوشت: اجلاس شنژن میان سه ابرقدرت جهان، تبعات و نشانههای سیاسی مهمی دارد، اما خروجی سیاسی خاصی نداشت. بیانیه در لحظات آخر با تردیدهای چین و آمریکا انتشار یافت و به جز این چند خط و عکسهای مشترک که صرفاً جالب بودند، توافقی شکل نگرفت. ترامپ از جایگاه هژمونی جهانی و رهبری غرب، دوستانه با رئیسجمهور روسیه تعامل کرد و بلافاصله به اروپا تاخت تا هژمونی و رهبریاش بر مجموعه غرب را نمایش دهد؛ در مقابل اوکراین بهعنوان عامل نیابتی اتحادیه اروپا و انگلیس، به پل حیاتی کرچ که خاک اصلی روسیه را به شبهجزیره کریمه متصل میکند حمله کرد تا اتفاقی رخ دهد که دیگران از آن برداشت کنند که واشنگتن نه هژمون که دیگر رهبر قابل اعتنای غرب هم نیست.
این ضربه به تصویر آمریکا، نه توسط کشوری قدرتمند در غرب که توسط یکی از وابستهترین کشورها به آمریکا که محتاج سلاح و پول این کشور است به ترامپ وارد شد تا همه بفهمند، موقعیت واشنگتن بهاندازهای ضعیف شده که حتی برای یک عضو وابسته و محتاج به خود هم نمیتواند تعیین تکلیف کند. ترامپ که از جایگاه بزرگتری به نشست آمده بود تا خود را مسلط بر امور نمایش داده و با این تسلط در مقابل شی و پوتین برای معامله با آنها بنشیند، فهمید آنقدرها هم دارایی ندارد؛ فعلاً اوج داراییهای ترامپ همان دولت نیمبند تسلیم شده در ونزوئلا با ذخایر کمکیفیت نفت فوق سنگین است.
نکات
۱. اروپا با نادیده گرفته شدن در نشست شنژن، قصد دارد به مانور استقلال خود ادامه دهد. این قاره ابتدا با جنگ اوکراین، تلاش کرد در تقابل با روسیه، به ساختار و توان لازم برای استقلال راهبردی برسد. این اتفاق در نوبت دوم طی جنگ با ایران رخ داد که فاصلهگذاری با آمریکا صورت گرفت. واقعه سوم که البته نشانههای آن از زمان روی کار آمدن ترامپ در قبال اوکراین شروع شده بود، به همین کشور مرتبط است. ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین با اتکا به حمایت علنی اروپا، طی ماههای اخیر در برابر ترامپ ایستاد و بارها از وی انتقاد کرد. موارد اصلی درگیری به طور غیرمستقیم به جنگ با ایران مرتبط است. توقف ارسال موشکهای رهگیر پاتریوت به اوکراین که خشم کییف را برانگیخته ناشی از جنگ با ایران است. همچنین ترامپ برای مدیریت بازار گازوئیل که مرتبط با انسداد تنگه هرمز از سوی ایران است، خواهان توقف حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه شد که این نیز یک اختلاف دیگر بود.
۲. نشست بدون اشاره به جنگ علیه ایران، تنگه هرمز و موضوع هستهای آن پایان یافت. قطعاً ترامپ به نمایش نزدیکی و ضدیت مجموعه ابرقدرتها با ایران نیاز داشت، اما نشانهای بروز داده نشد. اگر به آزادی کشتیرانی تأکید شد، اشارهای کلی بود که مصداق آن محاصره دریایی آمریکا علیه ایران هم بود؛ چین و روسیه بارها بر لزوم فضای جنگی برای اتمام اقدامات انسدادی ایران تأکید کردهاند. ترامپ میخواهد اجماع جهانی علیه ایران را بازگرداند، اما در جنگ ۴۰ روزه، نه در جهان که در داخل غرب شکاف نمایان شد.
۳. نمیتوان با توسل به تاریخ، چیزی را اثبات کرد، اما اتفاقات را میتوان با مثالهای تاریخی، قابل فهمتر ساخت. در جنگ جهانی دوم، متفقین در ابتدا چهار قدرت داشتند که شامل آمریکا، شوروی، انگلیس و چین میشد. «چیان کای شک»، رهبر وقت چین در کنفرانس قاهره در سال ۱۹۴۳ شرکت کرد، اما در ادامه به دلیل مخالفت شوروی و انگلیس کنار گذاشته شد. شوروی تمایل نداشت چین بهعنوان یک کشور همسایه با مرزهای گسترده با آن، یک قدرت تلقی شود و انگلیسیها معتقد بودند چینیها ظرفیتهای صنعتی و نظامی لازم برای قرار گرفتن در این سطح را ندارند. چین نه تنها از میز قدرتهای متفق کنار گذشته شد که با ظهور کمونیستها از جایگاه خود در سازمان ملل هم محروم شد. بااینوجود چینیها بهتدریج و طی چند دهه ابتدا به جایگاهی رسیدند که همه مجبور به پذیرش آن و ارائه کرسی دائم به این کشور شدند و سپس طی دهههای بعدی، چین که در برههای با انگلیس هموزن شده بود، از آن پیشی گرفت. در کنفرانس شنژن، روسیه تا حدی به انگلیس شباهت داشت. روسیه، تواناییهای ایدئولوژیک، نظامی و صنعتی شوروی را ندارد و با چین و آمریکا قابل مقایسه نیست.
طی دهههای اخیر، روسها به جای کمونیسم، نزدیکی به احزاب راست افراطی را به ویژه در اروپا و آمریکا مدنظر قرار دادند و در جنگ اوکراین قدرت نظامی خود را به رخ کشیدند، اما نتیجه چیزی نبود که بتوان آن را احیای شوروی نامید. از سویی، ارتباط روسها با راستهای افراطی، همانند هدایت کردن گروههای کمونیست و چپگرا در دوره شوروی نیست. از نظر جغرافیایی، حمایت از کمونیسم به سراسر جهان مربوط بود، اما روسها برای حمایت از راستهای افراطی به غرب و اروپا محدود میشوند. حتی در اروپا، آنها در مرکز و غرب اروپا ارتباط بهتری با راستهای افراطی دارند و در شرق قاره کمی درگیری دارند. از سوی دیگر، ارتباط راستهای افراطی با مسکو، همانند کمونیستها مستقیم و سلسله مراتبی نیست.
از نظر قدرت نظامی، روسیه در خاک اوکراین پیشروی کرده و قدرت زیادی به همزده، اما ضربات سنگینی خورده است. پس از چهار سال، جنگ در اوکراین ادامه دارد و این کشور تنها طی چند ماه، با دسترسی به عمق خاک روسیه، ضربات سختی به پالایشگاههای آن وارد میکند. ازاینرو، روسیه همانند انگلیس کنفرانسهای پایان جنگ جهانی مانند یالتا، توصیف میشود که قدرتی بدون سطح برابر با دو قدرت برتر دیگر و با تواناییهای نسبی درحال افول است. بااینوجود، این تشبیه نارساییهایی دارد. انگلیس پس از وقایع جنگ جهانی دوم و کانال سوئز، افول شدیدی داشت و بسیاری از مواضع خود را از دست داد. روسیه اما با فروپاشی شوروی آن جایگاه را از دست داده و امروز بیش از این چیزی را از دست نخواهد داد.
در شنژن، چند قدرت نادیده گرفته شدند. اروپا بسیار ضعیف شده، اما از روسیه پایینتر نیست. در کنار آن، قدرتهای بزرگی مانند هند وجود دارند. از لحاظ موقعیت جغرافیایی، جمعیت، اقتصاد، قدرت نظامی و هستهای به همراه نفوذ هندیتباران در غرب، دهلی آنقدرها از روسیه و اروپا کمتر نیست. در کنار آن کشورهایی مانند برزیل، ایران و ترکیه قرار دارند. ایران وزن خود را با حمله به پایگاههای آمریکا، قدرت اول جهان، در خاک چند دولت نمایش داد. تهران تنگه هرمز را در اختیار گرفته و اقتصاد جهانی را به آشوب کشید و در ادامه تسلط محور مقاومت بر بابالمندب گسترش یافت.
در خصوص اروپا، ترامپ پس از روی کار آمدن، کمکهای مستقیم به اوکراین را که صرف تأمین سلاح و بودجه میشد متوقف کرد، اما اروپا تعهدات را برعهده گرفت. همچنین زلنسکی بعد از آنکه ترامپ به حملات علیه پالایشگاههای روسیه انتقاد کرد، به کار خود ادامه داده و رئیسجمهور آمریکا را نادیده گرفت و بارها از وی انتقاد کرد. اوکراین همزمان با این دیدار به پل کریمه و سپس جاده جایگزین حمله کرد تا سرشکستی برای ترامپ بسازد.
در پایان جنگ جهانی، جهان دوقطبی شده میان متحدین و متفقین بود. متحدین به طور کامل و بدون قیدوشرط تسلیم و اشغال شدند، در نتیجه متفقین برتری مطلق داشتند. امروز جهان همانند گذشته دوقطبی نیست، بازندهای وجود ندارد و ابرقدرتها در اوکراین و یمن هم موقعیت مسلط ندارند چه رسد به دیگر مناطق. در شرایط حضور قدرتهای بزرگ، غیربازنده و متعدد بیرون نشسته شنژن، این نشست شبیه نشست پیروزی نیست. تفاوت مهم نشست شنژن با یالتا، عدم اتحاد اعضا بود. در یالتا، متفقین در اتحاد و همکاری نظامی و سیاسی با یکدیگر قرار داشتند، اما این سه کشور وضعیت اینچنینی ندارند. شاید چین و روسیه چنین باشند، اما قطعاً با آمریکا این نسبت برقرار نیست و نسبت اتحادی وجود ندارد.
۳. اگر نشست سران سه کشور به اندازه کافی اهمیت داشت، به صورت مستقل برگزار میشد درحالیکه این نشست در حاشیه نشست سران سازمان همکاری آسیا-اقیانوسیه انجام شد. با اینحال نکات دیگری هم درباره آن وجود دارد. چین شعارها و رویههایی دارد؛ از جمله مخالفت با اتحادها مشابه دوران جنگ سرد. ازاینرو پکن بارها تأکید کرده پیمان شانگهای و یا بریکس، اتحاد نیستند. برگزاری نشست در حاشیه یک اجلاس بزرگتر و شکل میانجیگرانه چینیها میان دو قدرت درگیر جنگ، تصویر یک بازیگر میانجی را به پکن داد. چین به نوعی کوشید در شبیهترین صحنه به همکاری ابرقدرتها، تصویری بینابینی و غیرانحصارکننده از خود بسازد.
۴. این موضوع که نشست سهجانبه در شنژن، یک یالتای جدید و برای مدیریت جهان است، تحلیل رسانهها و فعالان فضای مجازی بود. از زاویه چین، این دیدار به نوعی یک نشست میانجیگری میان روسیه و آمریکا بود.
۵. دیدار دوجانبه شی و ترامپ که چند ماه قبل برگزار شد، اهمیت ذاتی بیشتری از نشست سهجانبه و مشترک داشت. شاید موضوعات بهروزرسانی شده شنژن را مهم کرده، اما اهمیت ذاتی آن دیدار بالاتر بود.
۶. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مدعی شد با رئیسجمهور چین در حاشیه اجلاس اپک در شنژن بر سر ضرورت تدوین قواعدی برای نظارت بر ایمنی هوش مصنوعی به تفاهم رسیده است. رهبر شهید، پیش از این اعلام کرده بودند ایران باید سریعتر در هوش مصنوعی به مواضعی برسد، زیرا قدرتهای بزرگ با تشکیل سازمانهای بینالمللی مرتبط، خواهند کوشید دسترسی دیگران به آن را محدود کنند. دولتهایی که خواهان دستیابی به موقعیتهای مناسب در هوش مصنوعیاند، باید به فعالیتهای خود سرعت ببخشند.
۸. نشست، بدون توافق نهایی خاتمه یافت. این ادامه سنت عدم توافقپذیری ترامپ هم بود.
۹. تفاوت استقبال چین از ترامپ و پوتین، نشان داد پکن، واشنگتن را رقیبی همتا میبیند و این موضوع که آمریکا، همتایی با چین را مورد پذیرش قرار دهد، برایش یک امتیاز است.
۱۰. نشست سهجانبه که در حاشیه اجلاس آسیا-اقیانوسیه برگزار شد، بیشتر شبیه برگزاری نشست میان سه قدرت برتر شرق آسیا بود تا جهان. چین بهعنوان قدرتی که در منطقه واقع شده است. آمریکا بهعنوان قدرتی که چشمداشتی به آن منطقه در بیش از یک قرن گذشته داشته و ژاپن و کره جنوبی زیر چتر آن قرار دارند. روسیه، بهعنوان قدرتی که امتداد جغرافیایی در آنجا دارد و با زیر ضربه رفتن جغرافیای اصلیاش در منطقه غربی و مجاورت اروپا، توجه خود به خاور دور را افزایش داده، به ویژه آنکه از سمت مرزهای غربی و تا حدی جنوب غربی خود احساس محاصره میکند.
به این باید تقویت رابطه روسیه با کره شمالی و پیمان دفاعی این دو کشور را هم افزود تا جایی که نیروهای کرهای در مرزهای روسیه با اوکراین مستقر شده و یگانهای موشکی جزئی از این نیروهای استقرار یافتهاند. آمریکا طی دهههای اخیر مرکز اقتصاد جهانی بوده، اما این مرکزیت به اروپا هم نسبت داده میشد. اهمیتیافتن شرق آسیا ازاینرو بیش از آمریکا، برای اروپا نگرانکننده است. آمریکا حتی در اوج قدرت و ثروت، به دلیل دوری از سرزمینها و سه قاره قدیمی، فاقد توانایی تبدیلشدن به مرکزیت بوده است، حتی با وجود بزرگتر بودن از اروپا و قرارداشتن کانادا و مکزیک بهعنوان دو قدرت اقتصادی دیگر در شمال و جنوب خود.
۱۱. اروپا بزرگترین متضرر شنژن بود. نشست و برخاست ترامپ با پوتین دشمنش را دید، از اهمیت یافتن نهایی شرق آسیا به جای اروپا و غرب این قاره باخبر شد، ترامپ قاره سبز را تحقیر کرد و رئیسجمهور آمریکا در خصوص چین به جای تقابل که آمریکا را نیازمند همراهی اروپا میساخت، به تعامل رسید. آمریکای تمرکز کرده بر شرق آسیا، درحالیکه برای مهار چین به اروپا نیاز ندارد، روسیه را از جهت جغرافیا و راندهنشدنش به سمت اتحاد با چین مهم میشمارد و از تحقیر متحدانش ابایی ندارد و این برای بروکسل یک هشدار است.
کد مطلب 7018067
-
انهدام باند جعل و کلاهبرداری ۲۲ میلیارد تومانی در مازندران
-
پیروزی فوتبال ساحلی ایران با ۱۰ گل مقابل ویتنام
-
تاج: فوتبال ساحلی ایران ظرفیت قهرمانی جهان را دارد
-
کسب رتبه دوم لرستان در جشنواره «روایتهای راهبری»
-
اجرای ۵۱ برنامه به مناسبت هفته زن در شهرستان دشتی
-
نویسندگان و اندیشمندان باید پیام ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند
-
راز دیدار وزیر دفاع قطر میانجیگر با فرمانده سنتکام در دوحه
-
صادق: زیرساخت های جاده ای غرب مازندران تکمیل شود
-
تقویم رومیزی ۱۴۰۶؛ چگونه مدلی انتخاب کنیم که روی میز بماند؟
-
برخورد علوم پزشکی لرستان با زیرمیزی؛ از بازگرداندن وجه تا ابطال پروانه
-
مدارس دزفول در روز شنبه غیرحضوری شد
-
ورود موج جدید بارشی به کشور از یکشنبه؛ بارش برف و باران در ۴ استان
-
روزنامههای صبح شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
از دعای عهد تا دعای شهادت؛ ابوذر یاوری چگونه به آرزوی دیرینهاش رسید؟
-
از موشک و پهپاد تا نفتکش؛ حضور یگانهای جدید در خط مقدم شکستن محاصره
-
سردار سیدمجید موسوی: پیروزی نزدیک است؛ جانفدای مردم ایران هستیم
-
انتقاد عجیب سعودیها از انتخاب بیرانوند؛ چرا جایزه به یک ایرانی رسید؟
-
نفرات برتر کشتی خردسالان «نبض محله» در خراسان شمالی مشخص شدند
-
افت ۴.۳۳ درصدی طلا و ۷.۸۰ درصدی نقره
-
مقام مخالف نتانیاهو: حمله به ایران با انگیزههای سیاسی انجام خواهد شد
-
روزنامههای اقتصادی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- دستگاه برش لیزری
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- فروش بیمه
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

