مختصات عصر جدید در تنگه هرمز چیست؟ | شروط راهبردی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز

برخلاف برخی شبهه‌سازی‌های اخیر با محوریت القای چشم‌پوشی از «ترتیبات ایرانی جدید» برای تنگه‌هرمز در شرایطی است که مقام‌های ارشد ایران در روزهای گذشته بارها تاکید کرده‌اند بازگشایی این آبراهه بین‌المللی تنها براساس سازوکار و شرایط اختصاصی ایران انجام خواهد شد.

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: این روزها گزاره «تنگه هرمز را دادیم رفت» درحالی ازسوی برخی تکرار می‌شود که تهران بر پایان دوران «بدیم بره» تاکید دارد و این آبراهه راهبردی، که سال‌ها از حساس‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان و محل تلاقی منافع ایران، کشورهای عربی خلیج‌فارس و قدرت‌های فرامنطقه‌ای بوده، اکنون در حال ورود به مرحله‌ای تازه از معادلات امنیتی، سیاسی و حتی اقتصادی است؛ مرحله‌ای که تهران از آن به‌عنوان «ترتیبات جدید» یاد می‌کند.

ایران درحالی بر ضرورت بازتعریف سازوکارهای امنیتی و سیاسی حاکم بر تنگه‌هرمز تأکید دارد که جنگ و تحولات اخیر منطقه، از تغییر آرایش نیروها و مناسبات امنیتی گرفته تا افزایش نقش بازیگران ساحلی، زمینه را برای بازنگری در معادلات پیشین و ایجاد «ترتیبات تازه» فراهم کرده‌است. اکنون این ایران است که در چارچوب بازآرایی نقش‌ها در خلیج‌فارس، بر فاصله گرفتن از الگوی سنتی حضور و مداخله قدرت‌های خارجی در امنیت تنگه‌هرمز تاکید دارد و درحال جا انداختن نقش‌آفرینی بومی در ترتیبات جدید منطقه‌ای است.

نهادی برای مدیریت جدید ایرانی

• یکی از اصلی‌ترین اقدام‌های ایران در راستای تثبیت «ترتیبات جدید» در تنگه‌هرمز، راه‌اندازی نهاد مدیریت آبراه خلیج‌فارس بود.

• زمان تاسیس: ۱۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵
• کارویژه: نهاد قانونی هماهنگی برای صدور مجوز و تنظیم عبور و مرور دریایی از تنگه هرمز
• اهداف راهبردی:

1. شفاف‌سازی رویه‌های ترافیک دریایی
2. تنظیم ترافیک تردد از تنگه‌هرمز
3. جلوگیری از عبور بدون‌مجوز و غیرقانونی از این آبراهه بین‌المللی
4. پرداخت هزینه خدمات ارائه شده برای عبور ایمن از تنگه‌هرمز
5. هماهنگی ترانزیت از طریق تنگه‌هرمز با سپاه‌پاسداران، به عنوان «مسئول امنیت» این آبراهه بین‌المللی
6. مقابله با دخالت‌های فرامنطقه‌ای در ترافیک دریایی منطقه
7. تعیین محدوده نظارتی مدیریت تنگه‌هرمز

• استناد حقوقی: کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها
• محور: کشورهای ساحلی اجازه دارند آب‌های سرزمینی خود را به دلایل ایمنی و زیست‌محیطی از طریق هزینه‌های شفاف و غیرتبعیض‌آمیز، تنظیم کنند.
• واکنش آمریکا: اضافه شدن «نهاد مدیریت آبراه خلیج‌فارس» به فهرست تحریم‌های آمریکا
• اقدام‌های انجام شده در راستای تثبیت ترتیبات ایرانی جدید در تنگه هرمز:

1. دریافت اطلاعات از کشتی‌ها به‌منظور صدور مجوز عبور ایمن از تنگه هرمز
2. طبقه‌بندی و بررسی درخواست‌های عبور براساس نوع شناورهای درخواستی
3. طبقه‌بندی و بررسی درخواست‌های عبور براساس مقاصد جغرافیایی
4. طبقه‌بندی و بررسی درخواست‌های عبور براساس جهت حرکت کشتی‌ها

آغاز عصر جدید تنگه‌هرمز

• «کنترل ایران بر تنگه هرمز» موضوعی است که مقام‌های ایرانی در روزهای اخیر بارها بر «برگشت‌ناپذیر» بودن آن تاکید کرده‌اند.

۱

راهبرد محوری تهران درباره تنگه هرمز

• آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، رهبرمعظم‌انقلاب:

• ایران اسلامی با شکر عملی نعمت اعمال مدیریت بر تنگه‌هرمز، منطقه‌ خلیج‌فارس را ایمن خواهد کرد.
• ایران بساط سوءاستفاده‌های دشمن متخاصم را از این آبراه برخواهد چید.
• مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور:
• خلیج فارس عرصه تحمیل اراده‌های یک‌جانبه خارجی نیست و امنیت این پهنه راهبردی تنها با همکاری کشورهای ساحلی تأمین می‌شود.
• محمدباقر قالیباف، رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران:
• تنگه هرمز با رعایت این قوانین و با ترتیبات ایرانی، ازسوی ایران اداره خواهد شد.

۲

چشم‌انداز معادلات در تنگه‌هرمز

• تحول: مذاکرات ایران و عمان باهدف بازگشایی تنگه هرمز
• موضع آمریکا:

1. مخالفت با ترتیبات ایرانی در تنگه‌هرمز
2. بازگشایی کریدور جنوبی در تنگه هرمز
3. تلاش برای هدایت کشتی‌ها به مسیر ناامن جدید
4. مخالفت با دریافت عوارض و هزینه خدمات ازسوی ایران

• موضع ایران:

محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی:

• تا آمریکا رفتارش را تصحیح نکند، تنگه‌هرمز باز نمی‌شود. تصحیح رفتار یعنی:

1. دست برداشتن از تهدید و توهین به مقدسات مردم ایران
2. پایان دادن به جنگ و تجاوز علیه ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق برای همیشه
3. برداشتن محاصره دریایی و خارج کردن نیروهای نظامی از پیرامون ایران
4. پرداخت بی کم و کاست خسارت‌های دو جنگ تحمیلی به ایران
5. برداشتن تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی علیه ایران
6. آزاد کردن بی قید و شرط دارایی‌های ایران

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه:

• با توجه به پیچیدگی‌های فنی، تعیین مسیر موقت در حال انجام است.
• به نظرم بسیار به نتیجه نهایی نزدیک هستیم؛ البته این به نشانه بازگشایی تنگه هرمز نیست.
• بازگشایی تنگه‌هرمز منوط به شرایط دیگر و جبران نقض تفاهم‌نامه ازسوی آمریکاست.
• بند ۵ تفاهم‌نامه کاملاً روشن گفته که ایران ترتیباتی اتخاذ خواهد کرد که تنگه هرمز را بازگشایی کند.
• ما به چالش کشیدن مدیریت ایران بر تنگه هرمز تحمل نخواهیم کرد.

سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه‌پاسداران:

• باز شدن تنگه‌هرمز منوط به پذیرش کامل شروط ایران ازسوی آمریکا و دست برداشتن آنان از دخالت در روند مذاکرات منطقه‌ای است.
• هر زمان که آمریکا شرایط ایران را بپذیرد، قطعاً تنگه هرمز باز خواهد شد.
• بازگشایی تنگه هرمز تابع سازوکار و شرایط اختصاصی جمهوری‌اسلامی ایران است و ارتباطی به مذاکرات ایران و عمان ندارد.

محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام:

• اگر محاصره ادامه یابد، کشتی‌ها و نیروهای آمریکایی با خطرات و تلفات جدی روبه‌رو می‌شوند.
• ایالات‌متحده باید رفتار خود را تغییر دهد، درغیر این صورت ما این وضعیت را تحمل نخواهیم کرد.
• ما هرگز اجازه باز شدن یک کریدور دوم در تنگه‌هرمز را نخواهیم داد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه:

• بسته‌شدن تنگه هرمز ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و پیامدهای امنیتی آن برای کل منطقه بود.
• قاعدتا تفاهم ایران و عمان فی‌نفسه نمی‌تواند به معنای امن شدن تنگه برای کشتی‌های عبوری باشد.

عوامل ناامن‌کننده تنگه هرمز ازسوی آمریکا، به‌ویژه محاصره دریایی و دیگر اقدام‌های تجاوزکارانه و تهدیدآمیز علیه ایران و منافع آن همچنان وجود دارد.

کد خبر 1059127 منبع: روزنامه همشهری

• واکنش عراقچی به توافق امنیتی عربستان، ترکیه و پاکستان

• فوری؛ عراقچی: مذاکرات به‌زودی به نتیجه می رسد | این به نشانه بازگشایی تنگه هرمز نیست

• حمله تروریستی به سرکنسولگری ایران در مزار شریف؛ بیانیه وزارت خارجه به مناسبت بیست‌وهشتمین سالروز

• طعنه همتی به وزیر خزانه داری آمریکا

• گزارش وزارتخارجه عمان از آخرین وضعیت مذاکرات با ایران

• ایران تا چه مدت می‌تواند هرمز را سلاح خودش نگه دارد؟

• تغییر بزرگ تاریخی به نفع ایران چیست؟ | چالش تازه واشنگتن در مواجهه با تهران

• فریاد تند هادی چوپان؛‌ شما دلقکید | اگر مرد هستید افتخارات من را کسب کنید

• شاید ناچار شویم کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار کنیم

• تایید شد: تحویل هزاران موشک پاتریوت آمریکایی به این همسایگان ایران

• قالیباف پیام داد؛ ایران مقتدر، تنها با قدرت بازو حفظ نمی‌شود بلکه…

• واکنش عراقچی به توافق امنیتی عربستان، ترکیه و پاکستان

• وقتی پمپئو جواب حسن روحانی را درباره جنگ با ایران می‌دهد

• بعد از رضاییان؛ بختیاری زاده قید یک ستاره دیگر استقلال را هم زد

• واکنش به حرکت‌های وحشیانه علیه راهپیمایی اربعین | هشدار درباره بمباران خبری | آخرین وضعیت پرونده ساعدی‌نیا

• اقامه نماز بر پیکر مرحوم قاسم زاده توسط سیدمحمد خاتمی+ تصاویر | ظریف، صالحی، همتی و هاشمی هم آمده بودند

• کته کردن برنج کار هر کسی نیست؛ خیلی ها این مهارت را ندارند

• فریاد تند هادی چوپان؛‌ شما دلقکید | اگر مرد هستید افتخارات من را کسب کنید

• دینار عراق کاهشی شد؛ قیمت دینار امروز شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵

• رسمی | هافبک لیگ برتری با پرسپولیس ۴ ساله بست

• فرار مشکوک ۴ هواپیما از عربستان + تصویر

• قالیباف پیام داد؛ ایران مقتدر، تنها با قدرت بازو حفظ نمی‌شود بلکه…

• شکار بزرگ تمساح‌ها در مالزی پس از ۵ حمله مرگبار | تصاویر

• مخالفت سرمربی پرسپولیسی با انتقال ۲ بازیکن به پرسپولیس

• ماجرای کابوس تازه کاخ سفید | ماجرای تغییر قواعد بازی در تنگه هرمز

• معمای تنگه هرمز؛ شکست راهبردی تاریخی و دریایی آمریکا در سایه توطئه‌های جدید

• کدام اهداف راهبردی آمریکا زیر آتش رفت؟ | عاقبت دور زدن ایران در تنگه هرمز

• تحولی راهبردی در معادلات امنیتی غرب آسیا

• تنگه بسته‌تر شد | یک دردسر تازه برای جهان

• تنگه در تصاحب کامل ایران است | تحلیلگر ارشد بلومبرگ: آمریکا در حال پیچیده‌تر کردن شرایط است

• گاردین: ابتکار ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در حال پیشروی است | الحدث: توافق در ساعات آینده اعلام می‌شود