رسم «کمکی» در فرهنگ سیستانی؛ از کاه‌گل‌کشی تا برداشت گندم بدون دستمزد

رسم «کمکی» در فرهنگ سیستانی؛ از کاه‌گل‌کشی تا برداشت گندم بدون دستمزد

زاهدان- رسم «کمکی» در سیستان، همکاری داوطلبانه همسایگان و خویشاوندان در کشاورزی و ساخت‌وساز را رواج داده بود؛ سنتی که امروز میتواند با عنوان «گروه‌های جهادی درون‌فامیلی» بازتعریف شود.

دادخدا خدایار، پژوهشگر فرهنگ سیستانی و استاد دانشگاه در زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر، گفت: یکی از خرده‌فرهنگ‌های رایج و متداول در سیستان، موضوع همیاری اجتماعی است.

وی ادامه داد: این پدیده را از قدیم‌الایام و به‌طور مستقیم رواج داشته است؛ همیاری اجتماعی بدین صورت بود که مردم یک روستا، اعم از همسایگان، خویشاوندان و دوستان، در مراحل مختلف کشاورزی به یکدیگر کمک می‌کردند.

خدایار افزود: این مشارکت شامل کاشت، آبیاری، داشت محصولات و به‌ویژه برداشت آن‌ها بوده‌است؛ برای نمونه، هنگام درو کردن گندم، جمع‌آوری خوشه‌ها، کوبیدن آن‌ها، جداسازی دانه‌های گندم و انتقال محصول به منازل، اهالی بدون دریافت هیچگونه مزد و چشم‌داشت مالی به یاری یکدیگر می‌شتافتند.

وی بیان کرد: سازوکار این همیاری بدین‌گونه بود که گروهی از همسایگان، خویشان و اهالی روستا برای کمک به یکی از اعضای جامعه گرد هم می‌آمدند و کار او را پیش می‌بردند؛ پس از پایان کار، همان فرد به همراه سایرین برای انجام دادن همان فعالیت به‌سراغ فرد دیگری می‌رفتند و این چرخه همکاری داوطلبانه تداوم می‌یافت.

خدایار تصریح کرد: این رویه به‌صورت یک سنت فراگیر، تقریبا در میان تمامی خانوارها و مردم منطقه برای جمع‌آوری محصولات کشاورزی و امور مرتبط با کشت و کار رواج داشت و بر اساس آن، افراد برای تأمین نیروی کار در این عرصه، دستمزدی پرداخت نمی‌کردند.

در رسم کمکی؛ مردم بدون چشم داشت به یکدیگر کمک می کردند

وی افزود: یکی دیگر از مصادیق بارز این همیاری و مشارکت اجتماعی، یاری‌رسانی در ساخت‌وساز منازل مسکونی بود؛ اگر فردی قصد بنای خانه‌ای جدید، افزودن اتاقی به بنای موجود یا انجام تعمیرات را داشت، اهالی به کمک وی می‌آمدند؛ به‌ویژه در مراسم سالانه‌ای که به «کاه‌گل‌کشی» موسوم بود و طی آن خانه‌های گلی بازسازی می‌شدند، این همیاری نمود برجسته‌ای داشت.

وی بیان کرد: در اینگونه فعالیت‌ها، شاید تنها بنا یا استادکار اصلی مبلغی به‌عنوان دستمزد دریافت می‌کرد و سایر افراد حاضر در کار، صرفا با انگیزه کمک به هم‌نوع و حفظ پیوندهای اجتماعی و بدون هیچ چشم‌داشتی مشغول به کار می‌شدند.

وی خاطرنشان کرد: این رسم دیرینه و ارزشمند که در فرهنگ سیستان ریشه دارد، با عنوان «کمکی» شناخته می‌شد که در حقیقت همان مفهوم همیاری را تداعی می‌کند؛ شاید بتوان معادل امروزی و مدرن این سنت را گروه‌های جهادی درون‌فامیلی دانست که با همان روحیه ایثار و همبستگی، برای عمران و آبادانی و رفع مشکلات گام برمی‌دارند؛ این تجربه زیسته نشان می‌دهد که همکاری و تعاون اجتماعی، سرمایه‌ای کهن و ماندگار در فرهنگ این سرزمین بوده و کارکردی فراتر از یک تبادل اقتصادی ساده داشته است.

کد مطلب 6909705

  • طوفان شدید با سرعت ۱۱۹ کیلومتر بر ساعت زابل را درنوردید

  • ۲ هزار و ۳۶۰ پروژه در سیستان و بلوچستان در هفته دولت افتتاح می‌شود

  • اطلاعیه مراسم تشییع پیکر مطهر شهید ستوانیکم «نورالله نارویی»

  • سرعت باد در زابل به ۱۱۵ کیلومتر بر ساعت رسید

  • «تپ و تپ‌گیری» در فرهنگ مردم‌داری سیستانی‌ها

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • جعفری: مرز خسروی با رشد تردد زائران از بهترین مرزهای اربعین است

  • املاک کوی فلسطین زنجان تعیین تکلیف می شود

  • امنیت گردشگران و حفاظت از طبیعت باید همزمان تامین شود

  • شهردار سنته: یادواره ماموستا خه‌مین و ماموستا احمد فایقی برگزار می‌شود

  • باند سه‌نفره سرقت ۵۰ میلیارد ریالی منزل در اصفهان منهدم شد

  • کاهش ۲۱ درصدی آمار وقوع جرائم خشن در شهرستان دزفول

  • نیویورک تایمز فاش کرد: کارگروه ویژه سیا برای تفرقه افکنی در کوبا

  • آبیان:ممنوعیت سافاری به‌جای تخلف‌زدایی،گردشگری مسئولانه رامتوقف می‌کند

  • بازگشت زائران اربعین حسینی از مرز تمرچین وحال و هوای مرز

  • شاخص‌های امنیتی استان زنجان با تعامل سازنده ارتقا یافت

  • از حذف نام همسر تا تغییر نام خانوادگی؛ اما و اگرهای تعویض شناسنامه

  • وضعیت جوی کشور در ۷۲ ساعت آینده؛ موج بارش‌های تابستانه در راه ۱۱ استان

  • استفاده از خاک ما برای حمله به همسایگان ممنوع است

  • افزایش خشم ترامپ از وزیر جنگ کابینه اش پس از تجاوز به ایران

  • دردسر جدید برای سرخپوشان؛ پیام بازیکن مازادی که پرسپولیس را نگران کرد!

  • با این بازی‌ها آینده بچه‌ها را به بازی نگیریم!

  • ترامپ: توافق با ایران را ترجیح می‌دهم

  • ائتلاف ضد یمن؛ توطئه صهیونیستی در باب المندب با ابزار سعودی

  • بسیج تمام ظرفیت‌ها برای تعیین وضعیت دیگر خلبانان سوخو ۲۴ ایران

  • چرا حتی منتقدان هم زیر پرچم شهید عباس بابایی ایستادند؟

  • روزنامه‌های ورزشی پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح پنج‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

  • قیمت شیشه سکوریت
  • سفیر
  • خرید طلای آب شده
  • قیمت موکت
  • تور کربلا
  • استند تسلیت
  • مداحی اربعین
  • دوربین مداربسته
  • مرجع پاسخ معتبر پزشکان
  • فروش مواد شیمیایی
  • قیمت ایمپلنت
  • قطعات لباسشویی
  • آموزشگاه تیزهوشان
  • بلیط هواپیما
  • پرشین هتل
  • نمایندگی بوش در تهران
  • بهترین جراح بینی
  • آموزشگاه زبان ملل
  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو